Kişisel Blog
Kişisel değerlendirme

Sevilen ve sevilmeyen şeyler listesi nasıl daha açıklayıcı olur?

11.11.2026 • Kişisel Blog
Yazı ÖzetiBeğeni listenize bağlam, neden ve istisna ekleyin. “Kalabalığı sevmem” gibi geniş ifadeleri somut kullanım durumlarıyla daha açıklayıcı hâle getirin.

“Kalabalık yerleri sevmem” cümlesi kişisel bir beğeniyi anlatabilir; ancak konser, sergi açılışı ve yoğun bir bekleme alanı aynı deneyimi taşımaz. Bir listede yalnızca sevilen ve sevilmeyen şeylerin adları bulunursa aralarındaki önemli farklar görünmez kalabilir. Listeyi açıklayıcı yapmak için her maddeye bağlam ve gerekçe eklenebilir.

Farklı renk ve desenlerde üst üste yerleştirilmiş kâğıtlar

Temsili görsel: Renk ve desenleri farklı kâğıt örnekleri; kişisel beğeni ve bağlamı temsilen. Kaynak: Coloured gift paper.jpg; üretici: Åsta; lisans: CC BY 2.0. Kaynak bildirimi: https://www.flickr.com/photos/96881678@N00/252767689/.

Genel adı belirli duruma açın

İlk adım, maddenin neyi kapsadığını sormaktır. “Kalabalık” yerine “Bir sergide resme yaklaşmak için sürekli yer değiştirmek zorunda kaldığım durumlar” yazılabilir. Böylece hangi özelliğin istenmediği belirginleşir. Sorun insan sayısından çok bir esere bakma biçiminin kesilmesi olabilir.

Benzer şekilde “Sessiz ortamları severim” ifadesi de açılabilir. Kişi tek başına okurken sessizlik istiyor, arkadaşlarıyla bir oyun oynarken sesli bir ortamı tercih ediyor olabilir. Liste maddesi bu iki bağlamı birlikte taşıdığında daha doğru okunur. Bir tercihin bütün etkinliklere yayılması gerekmez.

Gerekçeyi gözlenen özelliğe bağlayın

“Güzel olduğu için” veya “Bana göre değil” geçerli kişisel ifadeler olabilir, fakat sonraki seçimde az yön gösterir. “Resmin önünde durma süresini kendim belirleyebildiğim için” gibi bir açıklama, tercih edilen özelliği gösterir. Böylece farklı bir ortamın aynı ihtiyacı karşılayıp karşılamadığı düşünülebilir.

Burada kişinin kendisine her beğeni için zorunlu bir mantıksal açıklama bulması gerekmez. Neden bilinmiyorsa “Bu tercihin nedenini henüz açık ifade edemiyorum” denilebilir. Listeyi daha düzenli göstermek için gerçekte düşünülmemiş bir gerekçe eklemek, kaydın amacına hizmet etmez.

Gerekçe bazen birden fazla parçadan oluşur. Açık hava gösterisi hem hareket alanı hem etkinliğin konusu nedeniyle isteniyor olabilir. İki parçayı ayırmak, daha sonra aynı tercih değiştiğinde hangi unsurun değiştiğini okumayı kolaylaştırabilecek bir kayıt biçimidir.

Özellikle “rahat”, “sıkıcı” veya “keyifli” gibi geniş kelimeleri açabilirsiniz. Rahatlıkla oturacak yerin bulunmasını mı, programa istediğiniz an ara verebilmeyi mi kastediyorsunuz? Aynı sıfatın altında farklı ihtiyaçlar durabilir. Bir örnek seçip sıfatın bu örnekteki karşılığını yazmanız yeterlidir.

İstisna bulduğunuzda maddeyi silmeyin

Kalabalık bir konsere gitmekten hoşlanılmışsa bu örnek “Kalabalığı sevmem” kaydıyla çelişiyor görünebilir. Maddenin yanına istisnayı ve bağlamı ekleyin. Konserde ortak katılım istenmiş, sergide ise eserle baş başa kalmak tercih edilmiş olabilir. İki durum farklı amaçlar taşıdığı için aynı beğeni cümlesine sığmayabilir.

İstisna, ilk maddenin tümüyle yanlış olduğunu kanıtlamak zorunda değildir. Daha dar bir ifade seçmenizi sağlayabilir: “Uzun süre tek bir şeye bakmak istediğim yerlerde sıkışık dolaşımdan hoşlanmıyorum.” Bu ifade bütün kalabalıkları kapsayan ilk cümleden daha belirli bir kullanım tarif eder.

Bir istisnanın gerekçesi bilinmiyorsa onu da açık bırakabilirsiniz. “Bu etkinlikte farklı hissettim; nedenini bilmiyorum” notu gelecekte bakılabilecek bir soru olur. Her örneği mevcut kurala uydurmak için yeni açıklamalar üretmeniz gerekmez.

Listeyi kimlik etiketine çevirmeden kullanın

Beğeniler listesi bir karar verirken başvuru alanı olabilir. Yeni bir etkinlik düşünülüyorsa önceki kaydın hangi özelliği ele aldığına bakılır. “Kalabalık” etiketiyle otomatik sonuç çıkarmak yerine hareket imkânı, bakış süresi ve katılım amacı gibi somut nitelikler sorulabilir.

Güncel tercihiniz değişmişse eski notu geçmişteki bağlamıyla koruyabilir veya yanına yeni açıklama ekleyebilirsiniz. Bir zamanlar sevilen şey bugün ilgi çekmeyebilir. Bu durum listeye sadık kalınmadığını değil, kaydın farklı bir zamandaki ihtiyacı anlattığını gösterebilir.

İsterseniz birkaç maddelik küçük bir biçim kullanın: şeyin adı, sevilen veya sevilmeyen özellik, hangi durumda geçerli olduğu ve bilinen istisna. Bu alanlardan biri boş kalabilir. Listenin amacı kusursuz bir kişisel tanım üretmek değil, bir sonraki okumada aynı kelimenin arkasında hangi somut deneyim türünü düşündüğünüzü anlayabilmektir.