Tamamlanan bir projeden hangi çalışma notları çıkarılabilir?
Bir kişisel çalışma tamamlandığında elinizde son ürün kadar taslak, karar ve deneme notu da kalabilir. Hepsini aynı yığın hâlinde saklamak, gelecekte işe yarayan bilgiyi bulmayı zorlaştırabilir. Projeden çıkarılacak çalışma notu, bütün geçmişi yeniden anlatmadan belirli ilişkiyi korur.

Temsili görsel: Defter üzerinde kalem ve kalemtıraş artıkları; çalışma ve günlük notlarını temsilen. Kaynak: Pencil shavings on a notebook (Unsplash).jpg; üretici: Angelina Litvin linalitvina; lisans: CC0. Kaynak bildirimi: https://unsplash.com/photos/K3uOmmlQmOo Image at the Wayback Machine Gallery at the Wayback Machine.
Örnek olarak arkadaş çevresi için hazırlanmış küçük bir okuma seçkisi düşünün. Son dosya tamamlanmış olsun. Süreçte metinleri gruplama biçimi işe yaramış, uzun tanıtım cümleleri ise yeniden düzenlenmiş olabilir. Hangi bilginin ileride başka çalışmaya taşınabileceği ayrı sorudur.
Tek bir kullanım sorusu seçin
“Bu projeden ne öğrendim?” çok geniş kalabilir. “Benzer seçkiyi tekrar hazırlarsam hangi kararı yeniden düşünmem gerekir?” gibi daha belirli soru kullanılabilir. Böylece not, genel başarı değerlendirmesinden çıkıp gelecekteki işe bağlanır.
Her faydalı ayrıntıyı tek notta toplamak zorunda değilsiniz. Metin sırası, içerik seçimi ve çalışma dosyalarının adlandırılması farklı sorular olabilir. Gerçekten yeniden kullanılabilecek kadar belirli parçalara ayırmak, arandığında bulunmayı kolaylaştırabilir.
Kararı ve gerekçesini ayırın
“Metinleri konuya göre grupladık” kararın kendisidir. Bu gruplamanın neden seçildiği ayrıca yazılabilir. Örnekte okurun benzer soruları yan yana görmesi amaçlanmış olabilir. Bu gerekçenin gerçekten konuşulmuş veya sizin tarafınızdan düşünülmüş olması gerekir.
Sonradan ortaya çıkan iyi sonucu geçmişte kesin niyetmiş gibi anlatmayın. Karar anındaki amaçla daha sonra fark edilen etki farklı kayıtlardır. İkisini ayırmak, gelecekte hangi varsayımın yeniden değerlendirileceğini gösterir.
Koşulları saklayın
Bir yöntem belirli metin sayısı ve okur ihtiyacı için uygun bulunmuş olabilir. Bu sınırı çıkarırsanız not evrensel öneri gibi görünür. Örnekte “kısa seçkide konu grupları işe yaradı” ifadesi, her koleksiyonun aynı biçimde düzenlenmesi gerektiğini söylemez.
Gerekli koşulu açık yazmak notu değersizleştirmez. Tam tersine, yeni çalışma benzer mi diye karşılaştırma yapmanızı sağlar. Koşullar bütünüyle değişmişse eski yöntem yeniden denenebilir; otomatik uygulanması gerekmez.
Son ürünle ilişkisini gösterin
Çalışma notu belirli bir örneğe dayanıyorsa o örneğin nerede bulunduğu yazılabilir. Gerçek dosya adı veya anlaşılır bölüm açıklaması yeterli olabilir. Bütün sayfayı yeniden kopyalamak, iki sürümün ayrı ayrı güncellenmesi gibi ek yük yaratabilir.
Örneğin “Konu gruplarının görüldüğü son seçki dosyası” açıklaması ilgili örneği buldurabilir. Kullanılan ortam buna uygunsa bağlantı verilebilir; değilse açık konum tarifi seçilir. Notun kendi başına ana düşünceyi de anlatması önemlidir.
Yöntemle tercihi karıştırmayın
Bir düzeni sevmiş olmanız, onun bütün koşullarda daha iyi olduğunu göstermez. Kişisel tercihinizi kendi adıyla yazabilirsiniz. “Bu sıralamayı okumak bana daha kolay geldi” ile “Bu sıralama zorunludur” farklı ifadelerdir.
Başka kişiden alınan yorum varsa kimin hangi kapsamda söylediğini koruyun. Tek bir yorumu bütün okurların sonucu gibi aktarmayın. Çalışma notu gerçek dayanakla kişisel değerlendirmeyi birlikte tutabilir; fakat bunları tek tür bilgi gibi sunmamalıdır.
Notun hangi tamamlanmış çalışmaya ait olduğunu da belirtin. Seçkinin adı, incelenen bölüm ve gözlemin dayandığı son dosya birlikte bulunabilir. Not tek başına okunduğunda “bu düzen” veya “o bölüm” gibi ifadelerin karşılığı anlaşılmalıdır. Eksik bağlamı bütün süreci yeniden anlatarak değil, ilgili parçayı açıkça adlandırarak tamamlayın.
Kısa bir not örneği
Bir çalışma notunda soru, seçilen yöntem, gözlenen durum ve kullanım sınırı bulunabilir. Bunlar bütün projeler için zorunlu başlıklar değildir. Kendi gelecekteki sorunuza yanıt vermeyen alanı eklemek gerekmeyebilir.
Örnek kayıt şöyle kurulabilir: “Soru: kısa seçkiyi nasıl gruplayayım? Deneme: konu kümeleri. Gözlem: benzer sorular yan yana göründü. Sınır: farklı uzunlukta metinlerde yeniden değerlendireceğim.” Not, biten projenin bütün öyküsü yerine taşınabilir bir çalışma bilgisi bırakır.


