Büyük taslağa geçmeden küçük bir deneme nasıl seçilir?
Bir şehir çizimleri albümü tasarlarken bütün sayfaları hazırlamadan önce tek bir ayrıntıyı denemek isteyebilirsiniz: Çizim ile kısa açıklama aynı sayfada rahatça kullanılabiliyor mu? Böyle bir deneme, albümün küçültülmüş her özelliğini taşıyan kusursuz bir örnek olmak zorunda değildir. İncelenecek belirli bir soruya cevap verecek kadar kapsamlı olması yeterlidir.

Temsili görsel: Karton maket örneği; kişisel üründe küçük bir deneme yapmayı temsilen. Kaynak: QuickChange 9.JPG; üretici: Lmartin iii; lisans: CC BY-SA 3.0.
Belirsizliği tek cümleye indirin
“Albüm işe yarar mı?” sorusu çok sayıda ayrı konuyu bir araya getirir. İçerik seçimi, sayfa düzeni, metin uzunluğu ve üretim biçimi aynı anda değerlendirilmeye çalışılırsa görülen sorunun hangi kararla ilgili olduğu anlaşılmayabilir. Örnekte yalnızca çizim ile açıklamanın yerleşimini ele alalım.
Deneme cümlesi şöyle kurulabilir: “Bir çizim ve yaklaşık bir paragraf açıklama, seçtiğim sayfa boyutunda birbirine karışmadan yerleştirilebiliyor mu?” Bu soru bütün albümün beğenileceğini ölçmez. Dar kapsamı sayesinde deneme sonrasında hangi tasarım kararına dönüleceği belli olur.
Gerçek sorunu taşıyan küçük parçayı alın
Boş bir dikdörtgeni çizimin yerine koymak, yalnızca yaklaşık alanı görmeye yardımcı olabilir. Ancak çizimde ince ayrıntılar bulunacaksa metinle ilişkisini anlamak için buna benzeyen gerçek bir çizim parçası gerekir. Denemenin basitliği, incelenecek niteliği bütünüyle ortadan kaldırmamalıdır.
Aynı nedenle rastgele birkaç kelime yerine gerçek açıklamaya yakın uzunlukta bir örnek kullanın. Bütün albüm metinlerini yazmak gerekli değildir. Seçilen örneğin hangi yönüyle son ürüne benzediğini, hangi yönlerinin geçici tutulduğunu not etmek yeterlidir. Örneğin kapak ve sayfa numarası bu denemede yer almayabilir.
Bakılacak noktaları önceden seçin
Örneği yaptıktan sonra yalnızca “güzel oldu” demek, asıl soruya dönmek için yetersiz kalabilir. İncelenecek birkaç gözlenebilir nokta yazın: Açıklamanın hangi çizime ait olduğu anlaşılıyor mu? Metin çizimin ayrıntısını kapatıyor mu? Bir sonraki sayfaya taşan açıklama var mı?
Bu noktalar kişisel kullanım amacına göre değişir. Albüm yalnızca kişinin kendisi için hazırlanıyorsa kendi okuma biçimi ele alınabilir. Başkalarıyla paylaşılacaksa bir örneğe bakan kişinin açıklama ile çizimi nasıl eşleştirdiği sorulabilir. Tek kişinin yorumu bütün okurlar için kesin sonuç sayılmaz; hangi soruya hangi gözlemle cevap verildiği ayrı tutulur.
Denemenin sınırını koruyun
Bir sayfa üzerinde çalışırken kapak, renk dizisi ve cilt fikri de doğabilir. Bunları aynı anda denemeye eklemek, başlangıçtaki soruyu değiştirebilir. Yeni fikirleri ayrı kaydedip ilk örneğin ne zaman inceleneceğini belirleyin. Böylece deneme, bitmeyen bir ön projeye dönüşmez.
Örneğin iki farklı yerleşim hazırlamak başlangıç sorusuna hizmet edebilir. Fakat açıklama metnini her versiyonda tamamen değiştirmek karşılaştırmayı zorlaştırır. Hangi unsurun değiştirildiğini açık yazmak, görülen farkı yanlış karara bağlamayı önleyebilecek bir düzenleme yoludur.
Sonuç bir sonraki kararı söylesin
Denemenin kaydı “Tamamlandı” cümlesiyle kapanmak zorunda değildir. “Açıklama sağ kenarda kalınca çizimin kenar ayrıntısıyla karıştı; alt bölümdeki yerleşimle devam edilecek” gibi bir not, gözlem ile kararı birlikte gösterir. Sorunun hâlâ açık kaldığı da yazılabilir.
Küçük örnekte görülmeyen şeyleri ayrıca belirtin. Albümün bütün sayfalarının sıralaması, tamamının üretim süresi veya farklı çizim türlerinin yerleşimi henüz sınanmamış olabilir. Bir sayfanın sonucunu bu sorulara yaymadan sonraki çalışma seçilir. Denemenin değeri, bütün belirsizliği kaldırmasında değil, belirli bir karar için somut bir örnek bırakmasındadır.
İki yerleşim de soruyu karşılamıyorsa hemen üçüncü bir süsleme seçmek yerine sorunun nedenini yeniden tanımlayın. Açıklama çizimle aynı sayfada olamayacak kadar uzunsa incelenecek yeni konu metnin bölünmesi olabilir. Böylece bir sonraki deneme rastgele bir çeşit üretmez; önceki örnekte açık kalan belirli ilişkiye cevap arar.
Yeni soruyu eski sorunun altına, değişme gerekçesiyle birlikte ekleyin.



